Mugikortasun berrira egokitzen den legea

2025eko uztailaren 24an, urrats sendo bat eman zen hiri-mugikortasunaren etorkizunerantz, 2004tik indarrean dagoen ibilgailu motordunen zirkulazioko erantzukizun zibilari eta aseguruari buruzko Legea eguneratzen duen erreforma bat onartuz. Baina ez da aldaketa tekniko hutsa izan: gure kaleak eraldatu dituzten aldaketei emandako erantzun zuzena da, autoak ez baitira jada protagonista bakarrak.

Araudiak IPAk hiri-trafikoaren zati gisa sartzen ditu

Lege berriak ofizialki aitortzen ditu Ibilgailu Pertsonal Arinak (IPA), patinete elektrikoak, laguntza duten bizikletak, segwayak, hoverboardak eta orain arte arau lokalen eta lege-hutsuneen artean zebiltzan beste gailu batzuk biltzen dituen kategoria. Ibilgailu horiek, pertsona bakar batentzat pentsatuak eta motor elektrikoek bakarrik bultzatuak, hiri-paisaiaren funtsezko zati bihurtu dira.

Legeak izena emateaz gain, irizpide argiak ezartzen ditu horiek definitzeko:

• 25 kg baino gutxiago pisatzen badute eta 6-25 km/h abiadura hartzen badute,
• 25 kg-tik gorakoak badira, baina ez badute 14 km/h baino gehiagora iristen,

 2 tipologiak IPA kategorian sartzen dira eta, beraz, betebehar berriei lotuta daude.

Guztiak babesteko asegurua

2026ko urtarriletik aurrera, ibilgailu horiek erantzukizun zibileko nahitaezko asegurua izan beharko dute, autoek edo motorrek bezala, baina ohiko automobil-aseguruak baino kalte-ordainen muga txikiagoak izango dituzte. Neurri honek ordena baino zerbait gehiago bilatzen du: istripu bat gertatuz gero, biktimak babestuta daudela eta bidezko ordaina jaso dezaketela bermatu nahi du.

Orain arte, ibilgailu horien erregulazioa udal bakoitzaren esku zegoen, nahasmena eta desparekotasuna sortuz. Lege honekin, argitasuna eta segurtasun juridikoa ematen dituen esparru komun bat ezartzen da.

Mugikortasun seguruagorako identifikatutako ibilgailuak

Aseguruak funtziona dezan eta erantzukizunak behar bezala esleitu ahal izan daitezen, IPAk Trafikoko Zuzendaritza Nagusian (DGT) erregistratuta egon beharko dira. Horrek esan nahi du matrikula edo identifikazio-etiketa bat eraman beharko dutela, eta horren formatua ondorengo erregelamendu-garapenean definituko da.

Sistema horrek ezbeharren kudeaketa errazteaz gain, ibilgailuen trazabilitatea indartzen du, eta hori funtsezkoa da mugikortasuna gero eta anitzagoa den ingurune batean.

Hiriko zirkulazioa birdefinitzen

Aldaketa teknikoenetako bat, baina ez garrantzi gutxiagokoa, "zirkulazioaren egitatea" kontzeptua zabaltzea da. Orain arte, nahasmena sortzen zuten egoerak gerta zitezkeen. Lege berriak, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiaren jurisprudentziarekin bat etorriz, argitzen du ibilgailua garraiobide gisa erabiltzea –baita geldituta edo esparru pribatu batean egonda ere– zirkulaziotzat hartzen dela.

Hori bai, baztertu egiten dira ibilgailua fabrikatzearekin edo merkantzia gisa garraiatzearekin lotutako kasuak, horiek aseguru espezifikoak beharko baitituzte.

Baremo justuago bat, pertsonentzat pentsatua

Legeak kalte pertsonalak baloratzeko sistema ere berrikusten du, baremo gisa ezagunagoa, istripuen biktimentzako kalte-ordainak kalkulatzeko erabiltzen dena. Pentsioen Errebalorizazio Indizea (PEI)Kontsumorako Prezioen Indizearekin (KPI) ordezkatu da, eta horrek konpentsazioak modu errealistagoan eta bidezkoagoan eguneratzea ahalbidetuko du.

Gainera:

• Irabazi-galeren tratamendua hobetzen da, hau da, istripuak eragindako diru-sarreren galera.
• Oinordekoen eskubideak indartzen dira, biktima kalte-ordaina jaso aurretik hiltzen bada.
• Erreklamatu ahal izateko gutxieneko hilabeteko bajaren baldintza kendu da, eta neurri horrek zuzendu egiten du kotizatzen ez duten pertsonei bereziki eragiten zien bidegabekeria bat, etxekoandreei, esaterako.
• Kalte pertsonalengatiko Partzuergoaren kalte-ordainek ez dute PFEZren gaineko zergarik ordaintzen, aseguru-etxeenak bezalaxe.Hau da, kalte pertsonal batengatiko konpentsazioa jasotzen baduzu, ez duzu horren gaineko zergarik ordaindu beharko.

Aseguruen Konpentsazio Partzuergoa, funtsezko babesa

Aseguruen Konpentsazio Partzuergoak zabaldu egin du berme-funts gisa duen eginkizuna. Orain, atzerriko entitate kaudimengabeetan aseguratutako ibilgailuek eragindako kalteak ere estaliko ditu, betiere kaltetua Espainian bizi bada. Istripua herrialdetik kanpo gertatzen bada, OFESAUTOk hartuko du bere gain kalte-ordaina.

Errefortzu horren helburua da biktimak babesik gabe ez geratzea, inplikatutako aseguru-etxeen finantza-arazoak direla eta.