Zibersegurtasunaren urrezko arauak

Zibergaizkileak egunetik egunera gu erasotzeko prestatuago daude. Eta, hain zuzen ere, ezagutza teknikoak ez ditu gero eta eraginkorrago egiten: giza errorea gakoa da oraindik ere zibererasoen arrakastarako (zibersegurtasuneko gorabeheren ia % 90 giza akatsei egozten zaizkie).

Gure burua babesteko ez da beharrezkoa teknologiei edo zibersegurtasunari buruzko ezagutza aurreratuak izatea, baizik eta sen ona izatea eta arretaz jardutea. Horregatik, jarraian, zibersegurtasunaren urrezko arauak aurkeztuko dizkizuegu, edozein zibereraso jasan ondoren errekuperatzen lagunduko dizuten jarraibide eta aholku batzuk:

1. Antzeman hasierako seinalea: ingeniaritza sozialaren eraso oro ekintza itxuraz legitimo batekin hasten da, baina beti daude susmarazi diezaguketen seinaleak: ezohiko eskaerak, bidaltzaile ez-legitimoak, orri ezezagunetara bideratzen duten estekak... Seinale horiek guztiak ezagutzea, nahiz eta ekintza ez-segururen bat egin ondoren izan, giltzarri izan daiteke eustearen eta hondamendiaren artean.

2. Gelditu abian den edozein ekintza: iruzur-saiakera bat dela adierazten duen seinalerik aurkitu baduzu, eten automatikoki egiten ari zarena (transakzioak balidatzea, zure kreditu-txartela sartzea, dei baten bidez datuak ematea...).

3. Ez saiatu zure kabuz konpontzen: askotan egoera geure kabuz konpontzeko joera izaten dugu, errepresalien aurrean beldurrez edo lotsaz. Egia esan, IT taldeei laguntzen uzteak ondorioak murrizten eta etorkizunean patroi bera erabiltzen duten zibererasoak saihesten lagun dezake.

4. Gailua isolatu: jarraitu laguntzen ari zaizun IT taldearen jarraibideak eta isolatu gailua zerbait maltzurra deskargatu edo estekaren batean klik egin baduzu. Ekipoa saretik deskonektatuta lor dezakezu hori, zabaltzea saihestuz.

5. Aldatu zure kredentzialak: web-orriren batean saioa hasi baduzu edo zure kredentzialak eman badituzu, aldatu itzazu lehenbailehen. Aldaketa zenbat eta lehenago egin, orduan eta aukera gutxiago izango dute ziberdelitugileek informazioa eskuratzeko.

6. Jakinarazi berehala kanal ofizialaren bidez: erasoa jakinarazteko ezarritako prozedura erabili, eta jakinarazi iezaiozu ordezkatua izan den erakundeari (zibererasoak hala egiten bazuen). Horrek erasoa zabaltzea eta jende gehiagori gertatzea saihestuko du.

7. Zibersegurtasuneko kontzientziazio-maila handitu: baliteke horrek momentu horretan jasaten ari zaren erasoa ez konpontzea, baina lagundu diezazuke berriro gerta ez dakizun edo iruzurrari aurrea hartzen lagunduko dizuten seinaleak antzematen.

Zibereraso baten biktima izan bazara ere, kalteak eta ondorioak murrizten lagun dezakezu. Aplikatu arau hauek mehatxuak geldiarazteko.